Blog
Dinle ve Belli Et

Senem Kılıç'ın kaleminden | Senem Kılıç, 22-Tem-2019 tarihinde paylaştı.

Dinle ve Belli Et

İletişimde dinleme en yalın tabiriyle duyguların, bilgilerin ve var olan düşüncelerin kaliteli paylaşımıdır. Doğru ve etkili bir iletişimin ilk adımı ise konuşmak kadar aynı zamanda dinlemektir. Ayrıca sadece dinlemekle kalmayıp karşımızdakine kendisini dikkatle dinlediğimizi beden dilimizle göstermeli, iletişim içinde olduğumuzu belli etmeliyiz.

Tüm ilişkilerin temelini oluşturan dinleme, daha bilinçli bir toplumun da temel yapısını oluşturmaktadır. Kültürel anlamda gelişmiş toplumlara baktığımızda iletişim kurarken konuşmaktan daha çok ilk etapta dinlemeyi tercih ettiğini göreceksinizdir. İletişimlerin birçoğunda kopukluk, etkili dinlemenin gerçekleşmediği durumlarda ortaya çıkar. Kişiler arası etkili iletişim için dinlemenin önemli tüm toplumbilimciler, uzmanlar ve psikologlar tarafından önemle vurgulanmaktadır. Dinlerken konuşmacı ile göz teması kurmak iletişimi güçlendiren öğelerden biridir. Konuşmaları, kendimize yöneltilen soruları ve anlatımları yüzeysel ve anlamak istediğimiz gibi değil, anlatılanı anlayarak dinlemeliyiz. Dinlemenin erdemine ulaşan insanlar yanında çok önemli bir meziyet daha edinir. O da boş konuşmamak.

Kısaca yukarıda aktardığımız etkili konuşmaya giden yolun altın anahtarı etkin bir şekilde karşımızdakini dinlemektir. Doğru dinlemeyi öğrenebilen insan daha çok öğrenir, daha çok bilir ve doğru bilgiyi doğru ortamda aktarır. Dinleme eksikliğinin getirdiği zararlar ise saymakla bitmez. Anlaşılamamak, anlayamamak, yanlış insanlarla boşa zaman geçirmek, yanlış kararlar vermek ve daha birçoğu. Toplumun temelini oluşturan bireyler dinlemeyi öğrendiğinde bu ailelerine, oradan da tüm topluma yayılır. Her mutlu ailede bireylerin etkili bir iletişim içinde olduklarını ve birbirlerini gerçekten saygı ile dinlediklerini görebiliriz. Bunun aksi düşünüldüğü zaman eşimizle, çocuklarımızla, anne ve babamızla, arkadaşlarımızla iletişimimizi kopartan nedenler arasında, dinleme eksikliği olduğunu fark edebiliriz. 

O zaman gelin hep beraber etkin dinlemenin gerçekleşmesi için yapmamız ve yapmamamız gerekenlere bakalım: 
Yanlış dinleme biçimleri: Konuşmacının sözünü kesmek. Dinlerken başka şeyler düşünmek. Konuşmacıyı dinlemek yerine onun görünüşü ile ilgilenmek. Dinlerken başka şeylerle ilgilenmek. (Telefon, kalem, anahtarlık, tv vb.) Dinleme esnasında kendi söyleyeceği şeyleri tasarlamak. Konuşmacı kişinin aleyhine olacak çıkarımlar bulmaya çalışmak. (Genellikle açık oturum programlarında olan yada karşıt görüşlü kişiler arasında gerçekleşen dinleme şekli. ) Sabırsız olmak. Dinlemek yerine yargıda bulunmak. Tüm konuşmacıları genellemek. (Örneğin bir paneldeki ilk konuşmacıyı beğenmeyen bir dinleyici, panelin genelini daha en baştan olumsuz olarak etiketleyebilmektedir.) Seçerek dinlemek. (İlgi alanınıza göre olan kısımları cımbızla ayırıp gerisi hiç umursamamak.) Doğru dinleme biçimleri: Yanlış dinleme gibi doğru dinlemenin de belli göstergeleri ve koşulları vardır. Karşımızdakine onu dinlediğimizi göstermek için ve en önemlisi karşımızdakini doğru biçimde anlayabilmek için bu göstergeleri uygulamamız ve koşulları en uygun şartlara getrimemiz gerekir. 

Şimdi bu göstergelerin ve koşulların ne olduğuna bakalım:   


Susmak. Etkin dinleme yapılacağının farkında olmak: Gün içerisinde gerçekleşen spontane iletişimlerde bunun farkında varmak zordur. Özel bir toplantı öncesi ise etkin dinlemeye hazırlıklı olmak oldukça kolaydır.

Ortamın uygunluğunu sağlamak: Isı, gürültü vb. yönlerden iletişime müsait bir ortamın olmasını sağlamak. 

Konuşmacının yüzüne bakmak: Gözleri dikip rahatsızlık vermek anlamında algılanmamalı.  Karşıdaki kişinin neden konuştuğunu anlamak. 

Dinlemeye hevesli olmak. 

Ön yargıları bir kenara bırakmak. 

Odaklanmak: Başka şeylere olan ilgili sıfırlamak. Günümüzde en çok cep telefonları ilgi dağıtmaktadır. 

Empati kurmak: Karşıt görüşlü bile olsanız kendinizi karşınızdakinin yerine koyarak dinlemeye çalışın.

 
Söz kesmemek: Konuşmacının söylediği cümleler mutlaka sizde bazı şeyleri tetikleyecektir, ancak konuşmanın bitmesini beklemek etkin dinleme için önemlidir. 

Not tutmak: Bir komşu sohbetinde yapılması gerekli bir şey değil elbette. Önemli görüşmeleriniz için tercih etmenizde fayda olacaktır. Duyguları kontrol etmek: Dinleme esnasında öfke, üzüntü, kin, haksızlık vb. duygular sizi etkisi altına alabilir. Bunun doğal bir süreç olduğunu ve iletişimin size ayrılan bölümünde düşüncelerinizi ifade edebileceğinizi unutmayın. 

Soru sormak: Etkin dinlemenin en önemli unsurudur. Soru sormak aynı zamanda bir geri bildirimdir. “Sizi dinledim, şu konuya takıldım ve soru sormak istedim” diyebilmek önemlidir. 

Beden dili ve mimik kullanmak: Etkili dinleme esnasında konuşmacıya ilginizi göstermek adına başınızı sallayabilir, çeşitli beden ve mimik hareketlini kullanabilirsiniz. Bu konuşmacıyı hem rahatlatır hem sizinle olan iletişimini kolaylaştırır. 

Özetlemek: Konuşmacıyı verilen aralarda özetlemek yanlış anlaşılmaları ortadan kaldıracaktır. 

Konuda kalmak: Geri bildirimler esnasında aklınıza gelen çeşitli konuları cümleye dökebilirsiniz. Fakat bunlar konunun dışındaysa hem konuşmacıyı hem de kendinizi konunun dışına itersiniz. Bu zaman kaybına sebep olduğu gibi algı ve odak kaybına da zemin hazırlayacaktır. Özellikle eğitimlerde sık karşılaşılan bir sorundur.

Sözcüklere odaklanmak: Karşımızdaki kişi yavaş ya da hızlı konuşuyor olabilir, sıkıcı veya çekici konuşuyor da olabilir. Bazı kelimeleri yutabilir ya da aksanı size garip gelebilir. Konuşmanın niteliği elbette dikkat açısından oldukça önemlidir fakat nitelikler konuşmacıyı dinlemekten sizi alıkoymamalıdır. Okullarda öğrenciler bazı öğretmenlerini sevmezler hatta dalga geçerler. Dersi sıkıcı bulur, anlatılanları dinlemezler. Sonuçları önceden tartabilmek önemlidir. Aktarıcıdan çok sözcükler önemlidir ve bu asla unutulmamalıdır. 

Hemen sonuca varmamak: Çoğu dinleyici konuyu biran evvel kapatıp yargıya varmak ister. Aceleci davranarak çoğu zaman da sözünü keserler. Akdeniz toplumlarında sık görülen bir özelliktir. Konuşmacının sözünü tamamen bitirmesini beklemek önemlidir.

Uygun ses tonunu kullanmak. 
Tarafsız olmak. 
Saygı göstermek.   

 

PDF Görüntüle