Blog
Paylaşım Ekonomisi Geleneksel Ekonomik Modellerde Devrim Yaratmaya Devam ediyor

Senem Kılıç'ın kaleminden | Senem Kılıç, 19-Nis-2022 tarihinde paylaştı.

Paylaşım Ekonomisi Geleneksel Ekonomik Modellerde Devrim Yaratmaya Devam ediyor

Paylaşım Ekonomisi Nedir?

Paylaşım ekonomisi, internetin ve yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi ile ilgili yeni bir tüketim modelidir.

Paylaşım ekonomisi kavramı, özel platformlar aracılığıyla parasal değişim olsun ya da olmasın, mal, hizmet, kaynak, zaman veya bilginin bireyler arasında değiş tokuşuna, paylaşımına ve iş birliğine dayanır. Alım-satım sürecinde üçüncü tarafların rolünü ortadan kaldırarak ilk taraflar arasındaki ekonominin gelişmesine olanak tanır.

Dört tür işbirliği platformunu kendi alanında ilk olması özelliğiyle sınıflandırabiliriz. Vikipedi gibi ortak malların yaratılması için platformlar;

  1. Liftshare gibi maliyetlerin paylaşıldığı platformlar ;
  2. Waze gibi katkı ekonomisi platformları ;
  3. Amazon gibi aracılar için platformlar ;
  4. Uber veya JustEat gibi etkinlikler için platformlar .

Ülkemizde bu özellikte benzer platformlar hizmet vermeye başlamıştır.

Bu ekonomik modelin gelişmesine yol açan çeşitli faktörlere değinmemiz gerekirse

  • Dijital patlama
  • Düşük büyüme beklentileri
  • Giderek daha fazla baskı oluşturan çevresel kaygılar
  • Kurumlardaki reklam baskısının tüketicideki negatif güven algısı
  • Mülkiyet ihtiyaç ve arzusunun yön değiştirmesi
  • Bireysellik – singularity - yükselişi

Paylaşım ekonomisinin avantajları ve dezavantajları

Servis sağlayıcıları

  • Farklı ve yeni istihdam alanları oluşturma
  • Eş zamanlı ve farklı çeşitlilikte iş bulma imkanı
  • Esnek çalışma saatleri
  • Ücretsiz ve çekici ücretlendirme modeli

Tüketiciler

  • Satıcı ya da sunucuyla kurulan direk iletişim
  • Cazip ve esnek fiyat politikası
  • Daha geniş ürün ve hizmet teklifine erişim
  • Sürdürülebilirliğe katkı
  • Açık kaynak erişim sayesinde ürün/hizmet hakkında tüketici geribildirimleri

Dezavantajları

  • Yasal düzenleme eksikliği
  • Haksız rekabet
  • Teknoloji kaynaklı güvenlik boşlukları

Ekonomi, kolektif zekaya ve bireysel tanınmaya değer vererek mevcut kurumlara ve yerleşik hiyerarşiye meydan okur.

Paylaşım ekonomisi, geleneksel ekonomik modellerde devrim yaratıyor:

  • Mallara sahip olmak yerine onları kullanmak
  • Hizmet sağlayıcıları tüketicilerle doğrudan temasa sokmak
  • Çevreyle ilgili endişeleri artırmak

Esasen, sağlayıcı ve tüketici arasındaki herhangi bir aracıyı sınırlayarak veya hatta ortadan kaldırarak, paylaşım ekonomisi, eşitler arasındaki insan ilişkilerini ve yatay bir ekonomik organizasyonu teşvik eder.

Ayrıca tüketicilerin harcamalarını ve tasarruflarını kontrol altına almanın yanı sıra, bireylerin israf ve aşırı tüketimle mücadele etmelerini sağlayarak çevresel etkilerini azaltır

Paylaşım ekonomisi çevreye nasıl yardımcı olur?

Paylaşım ekonomisi, iş modellerini dönüştürmenin ve tüketicilere daha fazla seçenek ve güç sağlamanın yanı sıra çevre için de bazı önemli avantajlara sahiptir. Bunlar, sahip olduğu etkiye dair sadece birkaç örnek:

  • Sürdürülebilirlik : Tüketiciler arasında mal ve hizmet alışverişi, toplamda daha az ürün satın almamız anlamına gelir. Bu, yeni ürünler üretme ihtiyacının daha az olduğu anlamına gelir - tüm tedarik zinciri boyunca kirliliği ve israfı azaltır;
  • Doğal kaynakların kullanımının azaltılması: Dünyanın doğal kaynaklarını verimli kullanmasına ve çevreye daha az zarar vermesine katkı koyar. Paylaşım ekonomisi, bu kaynaklara daha az baskı yapmamızı ve çevremizi daha iyi korumamızı sağlar.

Ekonomi örneklerinin paylaşılması

Bu paylaşım ekonomisi şirketleri listesinden de görebileceğiniz gibi, paylaşım ekonomisi tüm sektörlerde geliştiriliyor:

  • Ulaşım : araç paylaşımı (Moov), kişiler arası kiralama, paylaşımlı ulaşım araçları (Uber, Moov);
  • Konut : bireyler arasında paylaşım (Airbnb), ev paylaşımı (Home Exchange);
  • Yemek : yemek servisi (Getir, Yemek Sepeti);
  • Çeşitli ekipman : ikinci el eşyaların satışı veya satın alınması (Amazon, Let Go, Dolap);
  • Giyim : Kişiler arası kiralama, ikinci el kıyafet alım satımı (DavetÇokElbisemYok);
  • Bireyler arası yardım hizmetleri : beceriler, alışveriş, çocuk bakımı (çeşitli start uplar)
  • Kültür ve eğitim : özel ders platformları

Teknolojinin talebe hızlı erişim imkanı ve kaynakların kısıtlılığını zaman geçtikçe daha yoğun hisseden tüketici algısı sayesinde yeni iş fikirleri, günlük yaşantımızda daha çok yerini alacak.  Direk tüketicisine ulaşmayı hedefleyen markalar ise bu değişimde yerini konumlandırmak için kazanç ve değer önermelerini yeniden tanımlayacak. Paylaşım ekonomisi, geleneksel ekonomilerin yerini almaya devam edecek.

PDF Görüntüle