Son Yazılarımız
Kurumsal hayatta en sık duyulan cümlelerden biri şudur:
“Ekip performans göstermiyor.”
“Doğru insanları bulamıyoruz.”
“Çalışanlar sorumluluk almıyor.”
Bu cümleler ilk bakışta insan kaynağı problemi gibi görünür.
Oysa sahadaki gerçek tablo çoğu zaman farklıdır.
İnsanların potansiyeli değil, insanların çalışmak zorunda kaldığı sistem tasarımı performansı belirler.
Bir organizasyonda düşük performans varsa, çoğu zaman sorun şudur:
İyi çalışmayı zorlaştıran bir yapı vardır.
Performans Neden Düşer? Görünmeyen Tasarım Hataları
Bir kurumda performans düşüşü yaşandığında, kök neden genellikle üç başlıkta toplanır:
1. Yanlış Rol Tasarımı
Çalışanlardan beklenenle rolün tanımı örtüşmüyorsa, performans doğal olarak düşer.
Tipik belirtiler:
-
“Bu benim işim değil” cümlesi sık duyulur
-
Sorumluluk vardır ama yetki yoktur
-
İnsanlar sürekli birbirinin alanına girer
-
Kim neyi sahipleniyor net değildir
Burada sorun çalışanın isteksizliği değil, rol mimarisinin belirsizliğidir.
Kişiden liderlik beklenir ama rol hâlâ uygulayıcıdır.
İnisiyatif istenir ama karar alanı verilmez.
2. Süreç Boşlukları
Süreçler tanımlı değilse insanlar sistemi kendi yöntemleriyle doldurur.
Bu da kurumsal verimliliği düşürür.
Belirtiler:
-
Aynı iş farklı kişilerce farklı şekilde yapılır
-
Hatalar tekrar eder
-
“Kime sormam gerekiyor?” sorusu sürekli gündemdedir
-
İş kişiye bağlıdır, sisteme değil
Burada problem performans değil, süreç tasarımının eksikliğidir.
İş dağıtılmıştır ama iş akışı tasarlanmamıştır.
3. Karar Mekanizması Karmaşası
En büyük performans katili budur.
Bir organizasyonda karar mimarisi net değilse, en yetkin ekip bile yavaşlar.
Belirtiler:
-
Toplantılar çoktur, karar azdır
-
Herkes konuşur ama kimse sahiplenmez
-
Kararlar geri alınır
-
Yön sürekli değişir
Burada sorun iletişim değil, karar yapısının belirsizliğidir.
Organizasyon şeması vardır, ama karar sistemi yoktur.
İnsan Yorulmaz, Belirsizlik Yorar
Liderler çoğu zaman motivasyon konuşur.
Çalışanlar ise şunları yaşar:
-
Rol belirsizliği
-
Süreç boşlukları
-
Karar karmaşası
Bu üçlü birleştiğinde en yetenekli insan bile sıradan performans gösterir.
Çünkü problem insanın kapasitesi değil, sistemin kapasitesidir.
Performans Yönetimi Değil, Sistem Tasarımı
Gerçek dönüşüm şu üç alanda başlar:
✔ Rol haritalarının netleştirilmesi
✔ Süreç akışlarının tanımlanması
✔ Karar mekanizmasının şeffaflaştırılması
Yani performansı artırmak için önce şu soru sorulmalıdır:
“Bu sistem, insanların iyi performans göstermesine izin veriyor mu?”
Sonuç
Şirketler çoğu zaman yanlış soruyu sorar:
“Neden insanlar performans göstermiyor?”
Doğru soru şudur:
✔ “Biz bu performansı mümkün kılan sistemi tasarladık mı?”
Çünkü insan problemi gibi görünen şeylerin çoğu,
tasarım problemidir.