Verimli Kararlar Vermek üzere …

Malcom Gladwell’ın ilk izlenimlerin sürpriz doğruluğu hakkında güçlü tartışma yaratan bir çalışmasıyla karşılaştım. İlginç bir yaklaşımdı sizlerle paylaşmak istiyorum.

Diyor ki Gladwell, bilinçsiz zihin ciddi bir güçtür. Daha az bilgi ve hızlı alınan kararların daha iyi sonuçları olabilmektedir. Yavaş ve metotlara dayalı kararlar daha etkisiz olabilmektedir.

Bilinçsiz zihin ayrıştırır ve yüksek hacimli bilgiyi anlayabilir. “İnce dilimleme” denilen yöntem tahminleme konusunda daha başarılıdır, özellikle dar alandaki bilgileri inceledikten sonra çıktıları tahmin edebilir. “Kalın dilimleme” ya da diğer bir deyişle yüksek hacimli bir datanın analizi genelde çok fazla bilgi altında boğulduğu için pek başarılı olmaz.

Verimliliği artırmak için zihne çok fazla bilgi eklenmemesi gerekir. Önemli olan sadece gerekli bilgiye odaklanmaktır.  Basit seçeneklerin olduğu durumlarda, planlı analizlerin içerisine girmek daha faydalıyken seçenekler karmaşıklaştığında bilinçsizliğin hızlıca karar vermesine ve detayları değerlendirmesine izin vermeliyiz. (Özellikle VUCA baskısındaki yüksek karmaşıklık göstergesinde karar vericiler için son derece kritik bir detay bu konu)

Liderlerle son yıllarda yürüttüğüm çalışmalarda özellikle detaycı ve “mükemmel” refleksi güçlü olanların, hızlı karar alamama, aksiyona geçememe, detaylarda boğulma, yüksek veri analizi ile olumsuz durumların olumlu durumların önüne geçmesi ve yenilikçilik gerektiren konularda eylemsizlik gibi eğilimlerinin de “Kalın dilimleme” etkisinde olduğunu söyleyebiliriz.

Verimli karar almanın ana fikirlerini özetlemek gerekirse:

  1. Hızlı kararlar genelde yavaş alınan kararlardan daha iyidir,
  2. Çok miktarda küçük bilgiden bir parça alınması şaşırtıcı derecede doğru tahminlemeye gider
  3. İnce dilimleme yöntemiyle bilinç dışı zihin bilgileri hızla işler
  4. İnsanlar bilinçsiz bilgi üzerine, yaptıkları bilmeden hareket ederler
  5. Hızlı kararlar ırkçılık, önyargı, iyi görünüm tercihi gibi, genellikle bilinçsiz eğilimlerden ortaya çıkar
  6. Yüksek stres anlık iyi karar verme yeteneğini azaltır
  7. Yeni veya yenilikçi ürünler hakkındaki kararlar çoğunlukla yanlıştır. İnsanlar neyi sevdiklerini anında bilemezler
  8. Uzmanlar kendilerinin ve başkalarının fikirlerini etkileyen faktörleri anlayan ve analiz eden kişilerdir
  9. Çok fazla bilgiye sahip olmak karar vermeye engel olabilir. Belirli koşullarda bilgiyi azaltmak için prosedürler oluşturmaya ne dersiniz?
  10. İnsanlar bilinç dışı önyargıyı azaltmak için adım atabilseler dileğiyle….